Tips om meertaligheid te stimuleren

De aandacht voor meertaligheid groeit

Nadenken over meertaligheid wordt, ook in Nederland, steeds belangrijker. De wereld wordt kleiner en daarmee de waarde van het kennen van meer talen groter. Er zijn wereldwijd meer meertalige dan eentalige kinderen en in Nederland heeft 20% van de kinderen een niet-Nederlandse ouder. Eentaligheid is dus absoluut niet de norm

Toch kampen ouders die kinderen meertalig opvoeden vaak met grote onzekerheid. Ze krijgen, weet ik uit ervaring, veel vragen die die onzekerheid alleen maar groter maken. De grootste zorg van ouders en de omgeving is vaak de vraag of het kind geen taalachterstand zal krijgen. En of het later op school wel mee zal kunnen komen als het thuis niet de omgevingstaal spreekt.

Onzekerheid over meertaligheid is niet nodig

Deze onzekerheid is logisch maar helemaal niet nodig. De kinderen die het vaakst een taalachterstand hebben zijn niet de kinderen uit meer of anderstalige gezinnen. Het zijn juist kinderen uit taalarme gezinnen. Gezinnen waar weinig gepraat wordt en waar geen boekjes voorgelezen worden. Er zijn zelfs veel aanwijzingen dat, naast het feit dat het gewoon handig is om meerdere talen te spreken, meertaligheid ook voordelen heeft voor de rest van de hersenontwikkeling. Zo zien wetenschappers dat meertalige kinderen gemiddeld een beter geheugen hebben. Daarnaast hebben zij meer oog voor kleine details omdat ze in hun hoofd meerdere systemen hebben waarin ze hun ervaringen kunnen opslaan. Ik merk aan mijn dochters bijvoorbeeld dat ze nooit iets vertalen maar de werkelijkheid ervaren in meerdere talen tegelijk.  Ook is het leren van een derde of vierde taal gemakkelijker omdat deze kinderen door hun achtergrond al een beter inzicht in taalsystemen hebben.

Je bent niet de juf of meester die je kind een taal moet aanleren. Jij bent een ouder die op deze manier een waardevol cadeau voor de toekomst van je kind kan meegeven.

Meertalige kinderen leren heel jong nadenken over taal en weten dat er meer manieren zijn om hetzelfde te zeggen. Kunnen reflecteren over een taal is een cruciaal component in de cognitieve ontwikkeling omdat het over veel meer gaat dan die taal alleen. Kinderen die meer talen spreken leren nadenken over wat ze zeggen. Ze horen op dezelfde manier waarop reizigers een stapje terug doen uit hun eigen cultuur. Daardoor kunnen ze objectiever kijken naar wat zo bekend is. Een meertalige opvoeding gaat ook vaak samen met een multiculturele opvoeding. Door het spreken van de talen van de familie en cultuur voelen kinderen zich meer verbonden met hun cultuur. Hierdoor hebben ze meer zelfvertrouwen en ook een culturele identiteit die in balans is.

En die taalachterstand? Per taal is de woordenschat van een jong meertalig kind misschien wel kleiner dan het gemiddelde voor eentalige kinderen maar als je het aantal woorden in de verschillende talen bij elkaar optelt kom je meestal uit op een veel hoger gemiddelde.

Strategieën voor meertaligheid

Er zijn verschillende methoden die je kan gebruiken voor een meertalige opvoeding en welke methode je kiest hangt af van je situatie. Wij hebben gekozen voor de one parent, one language (OPOL)  methode. Hierbij spreek ik alleen maar Nederlands en mijn man uitsluitend Duits. Wat voor ons gunstig uitkomt is dat we in een Engelstalige omgeving wonen waardoor we ons weinig zorgen hoeven te maken over het Engels. Kinderen zijn geboren overlevers en zullen de taal van de omgeving, als ze voldoende blootstelling krijgen,  altijd leren.

Welke methode je ook kiest, het is belangrijk om consequent te zijn

Een andere populaire strategie is One Language one Environment. Dit is een goede methode voor ouders die onderling eenzelfde taal spreken die anders is dan de omgevingstaal die ze wel kunnen spreken. Deze ouders zouden er dan voor kunnen kiezen om thuis bijvoorbeeld Turks te praten maar buitenshuis Nederlands.

Deze methode is overigens ook heel gemakkelijk op kleinere schaal toe te passen als je  bijvoorbeeld graag zou willen dat je kinderen wat beter Engels spreken. Je kan er voor kiezen om tijdens het ontbijt, elke zaterdag of als je samen aan het wandelen bent altijd een bepaalde taal te spreken. Zo zorg je ervoor dat je kind een taal beter onder de knie krijgt.

Tot slot

Welke methode je ook kiest, het is belangrijk om consequent te zijn. Ik schreef woensdag al dat kinderen net sponzen zijn die alle taalkennis opzuigen. Om dat te kunnen doen moeten ze wel ondergedompeld worden in die taal. Dus praat met je kind vanaf dag 1 in de taal die je hoopt aan te leren. Lees boekjes, zing liedjes, kijk filmpjes en maak daarmee de taal relevant voor je kind. En vergeet niet om er plezier mee te hebben. Je bent niet de juf of meester die je kind een taal moet aanleren. Jij bent een ouder die op deze manier een waardevol cadeau voor de toekomst van je kind kan meegeven. Succes!

Ps: Als laatste nog een tip voor een boek waar ik heel veel uit haal:  “Bilingual by choice” van Virginie Raguenaud.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *